Chuyển việc là dịp để phát triển sự nghiệp, đồng thời kéo theo nhiều thay đổi về thu nhập và quyền lợi bảo hiểm. Bài viết trình bày cách hoàn tất thông tin bảo hiểm xã hội ở nơi làm cũ, theo dõi thời hạn thẻ bảo hiểm y tế và cân đối tài chính trong giai đoạn chuyển tiếp.
1. Hoàn tất thông tin bảo hiểm xã hội ở nơi làm việc cũ
Quá trình đóng bảo hiểm xã hội được cộng dồn qua các nơi làm việc, vì vậy khoảng thời gian đóng ở đơn vị cũ cần được ghi nhận đầy đủ trước khi chuyển sang đơn vị mới.
Khi người lao động nghỉ việc, đơn vị sử dụng lao động có trách nhiệm báo giảm lao động với cơ quan bảo hiểm xã hội và phối hợp hoàn tất thông tin về thời gian đóng. Việc xác nhận này là căn cứ để quá trình tham gia tiếp tục được cộng nối khi người lao động bắt đầu làm việc ở nơi mới, đồng thời là cơ sở để giải quyết các chế độ liên quan nếu có nhu cầu.
Trước ngày làm việc cuối cùng, người lao động nên tra cứu BHXH trên cổng thông tin của Bảo hiểm xã hội Việt Nam hoặc ứng dụng VssID để kiểm tra các tháng đóng đã được ghi nhận đầy đủ chưa. Thông tin cần đối chiếu gồm tên đơn vị, khoảng thời gian tham gia và mức lương làm căn cứ đóng. Nếu phát hiện tháng nào chưa được ghi nhận, đây là thời điểm thuận lợi để trao đổi với bộ phận nhân sự, vì các bên vẫn đang trong quan hệ lao động.
Sau khi nghỉ việc, người lao động cũng nên nắm rõ các quyền lợi mình có thể sử dụng trong giai đoạn chưa có việc làm mới, chẳng hạn chế độ bảo hiểm thất nghiệp nếu đáp ứng điều kiện. Thông tin về thời hạn nộp hồ sơ và giấy tờ cần chuẩn bị có thể tham khảo tại trung tâm dịch vụ việc làm hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội nơi cư trú.
Quá trình đóng bảo hiểm xã hội được cộng nối liên tục qua các nơi làm việc.
2. Theo dõi thời hạn thẻ bảo hiểm y tế trong giai đoạn chuyển tiếp
Thẻ bảo hiểm y tế của người lao động gắn với đơn vị đang đóng, nên thời hạn sử dụng thẻ có thể thay đổi khi người lao động rời nơi làm việc cũ.
Trong thời gian làm việc ổn định, người lao động ít khi phải quan tâm đến hạn thẻ vì thông tin được gia hạn theo quá trình đóng của đơn vị. Khi chuyển việc, khoảng cách giữa ngày nghỉ ở nơi cũ và ngày bắt đầu ở nơi mới có thể kéo dài vài tuần hoặc vài tháng, và đây là giai đoạn cần chú ý đến hiệu lực của thẻ.
Người lao động có thể tra cứu thời hạn bảo hiểm y tế trên cổng tra cứu của cơ quan bảo hiểm xã hội, ứng dụng VssID hoặc VNeID để biết thẻ còn giá trị sử dụng đến thời điểm nào. Thẻ bảo hiểm y tế bản điện tử hiện có giá trị sử dụng trong khám chữa bệnh như thẻ giấy, nên việc kiểm tra trên ứng dụng giúp thông tin luôn được cập nhật. Nếu thông tin hạn thẻ trên ứng dụng chưa đúng, người dùng có thể gửi yêu cầu cập nhật ngay trên ứng dụng hoặc liên hệ tổng đài hỗ trợ của ngành bảo hiểm xã hội.
Khi biết trước thẻ sẽ hết hạn trong giai đoạn chuyển tiếp, người lao động có thể chủ động lựa chọn phương án phù hợp, chẳng hạn tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình hoặc sắp xếp ngày bắt đầu công việc mới để quá trình tham gia không bị gián đoạn. Sự chủ động này giúp duy trì quyền lợi khám chữa bệnh liên tục, nhất là với người đang điều trị hoặc khám định kỳ.
3. Cân đối tài chính cá nhân trong khoảng thời gian chưa nhận lương mới
Bên cạnh quyền lợi bảo hiểm, giai đoạn chuyển việc còn ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền cá nhân, vì thời điểm nhận lương ở hai nơi thường không liền mạch.
Khoản dự phòng giúp người lao động chủ động chi tiêu trong giai đoạn chuyển việc.
Bước đầu tiên là ước tính khoảng thời gian không có thu nhập từ lương, tính từ kỳ lương cuối cùng ở nơi cũ đến kỳ lương đầu tiên ở nơi mới. Nhiều đơn vị trả lương vào đầu hoặc giữa tháng sau, nên khoảng cách này có thể dài hơn so với dự tính ban đầu. Từ đó, người lao động xác định số tháng chi phí sinh hoạt cần chuẩn bị sẵn.
Tiếp theo là rà soát các khoản chi cố định như tiền nhà, hóa đơn sinh hoạt, khoản trả góp và các khoản thanh toán tự động. Những khoản này nên được ưu tiên bố trí đủ trong tài khoản trước ngày đến hạn. Các khoản chi linh hoạt như mua sắm hay giải trí có thể tạm điều chỉnh cho đến khi thu nhập mới ổn định.
Cuối cùng, nên đối chiếu các khoản thanh toán còn lại từ nơi làm cũ, như lương những ngày làm việc cuối, tiền phép năm chưa sử dụng hoặc các khoản thưởng theo thỏa thuận. Ghi nhận rõ các khoản này giúp người lao động tính chính xác số tiền có thể sử dụng trong giai đoạn chuyển tiếp.
Chuyển việc thuận lợi hơn khi người lao động hoàn tất thông tin bảo hiểm xã hội ở nơi cũ, theo dõi hiệu lực thẻ bảo hiểm y tế và chuẩn bị trước dòng tiền cho giai đoạn chưa nhận lương mới. Sự chuẩn bị này giúp quyền lợi được duy trì liên tục và kế hoạch tài chính cá nhân không bị xáo trộn.
